Kehilangan suara selepas bersorak di konsert, bercakap selama berjam-jam atau pulih daripada selesema merupakan keadaan yang agak biasa. Dalam kebanyakan kes, suara akan beransur-ansur pulih dengan rehat yang mencukupi. Walau bagaimanapun, suara serak yang berpanjangan atau perubahan suara yang berulang mungkin menunjukkan masalah yang menjejaskan pita suara.

Lesi pita suara merupakan salah satu kemungkinan penyebabnya. Walaupun kebanyakannya bersifat jinak, lesi ini boleh menjejaskan kejelasan dan keselesaan ketika bercakap.

Dalam artikel ini, Dr Rahmat Bin Omar, Pakar Perunding Bedah Telinga, Hidung dan Tekak (ENT) serta Pakar Laringologi, menerangkan sebab kehilangan suara, jenis lesi pita suara yang lazim dan pilihan rawatan yang tersedia.

Mengapa Anda Kehilangan Suara?

Pita suara terletak di dalam kotak suara atau larinks. Apabila anda bercakap, udara dari paru-paru melalui pita suara, menyebabkan pita suara bergetar dan menghasilkan bunyi.

Dr Rahmat menjelaskan bahawa apabila pita suara membengkak, mengalami kerengsaan atau membentuk lesi, pita suara mungkin tidak dapat bergetar atau tertutup dengan normal. Keadaan ini boleh menyebabkan suara menjadi serak, lemah, berangin atau kedengaran tegang ketika bercakap.

Perubahan suara sementara boleh berlaku akibat jangkitan, kerengsaan atau penggunaan suara secara berlebihan. Walau bagaimanapun, masalah suara yang berpanjangan kadangkala boleh dikaitkan dengan perubahan struktur pita suara.

Apakah Lesi Pita Suara?

Lesi pita suara ialah kawasan atau tisu abnormal yang terbentuk pada permukaan atau di dalam pita suara.

Jenis yang lazim termasuk:

• Nodul Pita Suara
  Biasanya terbentuk pada kedua-dua pita suara dan sering dikaitkan dengan penggunaan suara secara berulang atau berlebihan.
• Polip Pita Suara
  Kebiasaannya terbentuk pada satu pita suara dan mungkin berlaku akibat ketegangan atau kerengsaan pita suara.
• Sista Pita Suara
  Lesi ini mengandungi cecair atau bahan separa pepejal yang terbentuk di dalam pita suara dan boleh mengganggu getaran normalnya.

Walaupun kebanyakan lesi pita suara bersifat jinak, sesetengah perubahan memerlukan pemeriksaan yang lebih teliti. Dr Rahmat menjelaskan bahawa keadaan seperti leukoplakia dan eritroplakia mungkin dikaitkan dengan perubahan prakanser dan memerlukan penilaian serta pemantauan yang sewajarnya. Faktor risiko kanser larinks termasuk merokok secara kronik, pengambilan alkohol dan jangkitan virus papiloma manusia (HPV).

Dr Rahmat menjelaskan bahawa walaupun keadaan ini boleh menyebabkan gejala yang serupa, rawatannya mungkin berbeza mengikut jenis lesi. Oleh itu, diagnosis yang tepat penting untuk menentukan pengurusan dan rawatan yang sesuai.

Tanda dan Gejala

Gejala berbeza bergantung pada jenis, saiz dan lokasi lesi. Salah satu tanda utama yang perlu diberi perhatian ialah suara serak yang berlarutan lebih daripada dua minggu, terutamanya apabila suara tidak kembali normal.

Gejala lain mungkin termasuk:

• Suara serak yang berterusan atau berulang
• Suara yang kasar, berangin atau kedengaran teredam
• Suara mudah letih selepas bercakap dalam tempoh yang lama
• Kerap berdehem
• Kerengsaan atau ketidakselesaan tekak yang berterusan
• Sensasi seperti terdapat ketulan di dalam tekak
• Batuk tanpa sebab yang jelas

Dr Rahmat menjelaskan bahawa makanan itu sendiri tidak menyebabkan perubahan suara secara langsung. Walau bagaimanapun, refluks asid boleh menyebabkan laringitis refluks, yang boleh merengsakan tekak dan pita suara serta menyumbang kepada gejala berkaitan suara.

Punca dan Faktor Risiko

Dr Rahmat menjelaskan bahawa faktor penyumbang yang lazim termasuk:

• Penggunaan suara secara berlebihan atau tidak betul, seperti menjerit atau bercakap terlalu lama tanpa rehat yang mencukupi
• Kerap berdehem atau batuk
• Refluks asid yang menyebabkan kerengsaan tekak berulang
• Tidak minum air yang mencukupi
• Pengambilan kafein secara berlebihan

Kerengsaan atau kecederaan berulang pada pita suara boleh menjejaskan tisu halus pada permukaannya dan berpotensi menyebabkan pembentukan lesi jinak.

Dr Rahmat menjelaskan, “Individu yang banyak bergantung pada suara dalam pekerjaan mereka, seperti guru, penyanyi, profesional jualan dan penceramah awam, mungkin mempunyai risiko yang lebih tinggi, terutamanya jika mereka kerap membebankan suara tanpa rehat yang mencukupi.”

Bagaimanakah Lesi Pita Suara Didiagnosis?

Jika suara anda tidak kembali normal, pakar ENT boleh memeriksa pita suara anda untuk mengenal pasti punca masalah tersebut.

Dr Rahmat menjelaskan bahawa beberapa jenis pemeriksaan boleh dilakukan, termasuk:

• Laringoskopi Transoral – Memeriksa kotak suara melalui mulut.
• Laringoskopi Fleksibel Transnasal – Menggunakan skop fleksibel yang dimasukkan melalui hidung untuk melihat kotak suara.
• Stroboskopi Video Larinks – Memberikan penilaian yang lebih terperinci tentang cara pita suara bergetar semasa bercakap, sekali gus membantu pakar mengenal pasti kelainan yang mungkin tidak dapat dilihat melalui pemeriksaan rutin.

Pilihan Rawatan untuk Lesi Pita Suara

Dr Rahmat menyatakan bahawa rawatan bergantung pada jenis dan tahap keterukan lesi, gejala yang dialami serta sejauh mana keadaan tersebut menjejaskan komunikasi harian anda. Bergantung pada keadaan anda, rawatan mungkin merangkumi:

• Merehatkan suara dan memastikan pengambilan air yang mencukupi untuk mengurangkan kerengsaan serta membantu pemulihan
• Mengawal keadaan yang mendasari masalah tersebut, seperti refluks asid atau alahan
• Terapi suara untuk memperbaik cara penggunaan suara dan mengurangkan tekanan berlebihan pada pita suara
• Pembedahan pita suara, yang mungkin dipertimbangkan bagi polip, sista atau lesi lain yang berterusan apabila rawatan lain tidak memberikan hasil yang mencukupi

Beliau berkata, “Matlamat pembedahan adalah untuk membuang atau merawat lesi sambil mengekalkan sebanyak mungkin tisu pita suara yang sihat dan fungsi suara yang normal.”

Berapa Lama Masa yang Diperlukan untuk Pulih?

Tempoh pemulihan berbeza bergantung pada punca masalah dan rawatan yang diperlukan. Dr Rahmat menjelaskan bahawa keradangan ringan atau ketegangan suara mungkin bertambah baik dalam beberapa hari, manakala pemulihan daripada lesi yang berterusan mungkin mengambil masa yang lebih lama.

Selepas rawatan, anda mungkin dinasihatkan untuk mengehadkan penggunaan suara buat sementara waktu sebelum kembali bercakap seperti biasa secara beransur-ansur. Terapi suara juga mungkin disyorkan sebagai sebahagian daripada proses pemulihan, terutamanya bagi individu yang banyak bergantung pada suara untuk pekerjaan atau persembahan.

Dr Rahmat menegaskan bahawa mematuhi nasihat doktor dan mengamalkan penjagaan kebersihan suara yang baik boleh membantu proses penyembuhan serta mengurangkan risiko lesi pita suara berulang.

Bilakah Anda Perlu Berjumpa Pakar ENT?

Suara memainkan peranan penting dalam komunikasi harian, dan perubahan suara yang berterusan tidak seharusnya diabaikan. Amalan mudah seperti minum air yang mencukupi, berehat daripada bercakap secara berkala, mengelakkan jeritan atau penggunaan suara yang terlalu kuat serta mengawal refluks asid boleh membantu melindungi pita suara anda.

Jika suara serak atau perubahan suara anda berlarutan lebih daripada dua minggu, kerap berulang atau menjejaskan pekerjaan dan aktiviti harian, buat temu janji dengan Dr Rahmat untuk menjalani pemeriksaan bagi mengenal pasti punca masalah dan menentukan rawatan yang sesuai.